Wyzwania cz.2

Wyzwania pastoralne KL pod adresem Kościoła w Polsce można różnie formułować. Podstawowym jednak kryterium powinny być przede wszystkim założenia teologiczne zawarte w całościowej koncepcji soborowej reformy liturgicznej, a w konsekwencji odnowy życia chrześcijańskiego wiernych. Do podstawowych przesłanek teologicznych należy przede wszystkim fakt urzeczywistniania się Kościoła w liturgii, zwłaszcza w zgromadzeniu liturgicznym i to najpełniej w niedzielnym zgromadzeniu eucharystycznym. „Kościół żyje Słowem i Ciałem Chrystusa, sam stając się w ten sposób Jego Ciałem” (KKK 752). Chrystus udziela życia i wzrostu latoroślom, którymi my jesteśmy. Dzięki Kościołowi trwamy w Chrystusie i bez Niego nic nie możemy uczynić (por. J 15, 1–5; por. KKK 755). To Chrystus Kościół „żywi i pielęgnuje” (Ef 5, 29). Chrystus żyje i działa w sakramentach Kościoła, poprzez te znaki Duch Święty rozlewa łaskę Chrystusa-Głowy na członków Kościoła, który jest Jego Ciałem (por. KKK 774). Jak już podkreślono wyżej, „szczytem i źródłem”, z którego wypływa cała moc życia Kościoła jest liturgia, w której „jest głoszona, odczuwana i przeżywana Tajemnica Kościoła” . Program soborowej reformy liturgii w swoich założeniach teologicznych i rozwiązaniach pastoralnych odwołuje się zatem do rzeczywistości Kościoła i jego posłannictwa. Zwraca na to uwagę również Jan Paweł II w swoich priorytetach programowych na nowe tysiąclecie, pisze o tym wyraźnie w Liście apostolskim Novo millennio ineunte (6 I 2001): „Jak najwięcej uwagi należy poświęcić liturgii” i przypomina, iż jest ona „szczytem, do którego zmierza działalność Kościoła, i jednocześnie jest źródłem, z którego wypływa cała jego moc” (KL 10). W Liście tym papież dokonuje pewnej ogólnokościelnej oceny realizacji tego głównego wyzwania pastoralnego KL, kiedy stwierdza: „zwłaszcza w okresie posoborowym wspólnota chrześcijańska nauczyła się znacznie dojrzalej sprawować sakramenty, a zwłaszcza Eucharystię. Należ dalej iść w tym kierunku, przywiązując szczególne znaczenie do Eucharystii niedzielnej i do samej niedzieli, przeżywanej jako specjalny dzień wiary, dzień zmartwychwstania Pana i daru Ducha Świętego, prawdziwa Pascha tygodnia” (nr 35) .

27.05.2013. 12:51

Wyzwania przed Kościołem

Papież Jan Paweł II w swoim Liście apostolskim z okazji 25. rocznicy ogłoszenia soborowej Konstytucji liturgicznej pisał: „Przez wielu ludzi orędzie Soboru Watykańskiego II zostało zrozumiane przede wszystkim za pośrednictwem reformy liturgicznej” (nr 12) , natomiast w jednym z kolejnych Listów apostolskich Tertio millennio adveniente, kreśląc program przygotowania do obchodów Wielkiego Jubileuszu Roku 2000, zobowiązywał nas wszystkich do swoistego rachunku sumienia, w tym również do odpowiedzi na pytanie o jakość recepcji Konstytucji liturgicznej, samo pytanie sformułował następująco: „Czy liturgia jest przeżywana jako «źródło i szczyt» życia Kościoła, zgodnie z nauczaniem Konstytucji Sacrosanctum Concilium?” . Bez wątpienia w tym pytaniu zawarte jest najważniejsze wyzwanie pastoralne pierwszego dokumentu soborowego.

W krótkim referacie trudno jednak przedstawić szczegółowo całą problematykę dotyczącą zawartej w KL wyzwań pastoralnych i ich realizacji w minionym 40-leciu w Polsce. Po tylu latach od zakończenia Vaticanum II różne są oceny sposobu i skuteczności wprowadzania liturgicznej reformy i odnowy w poszczególnych krajach i środowiskach. Czasem oparte są one na powierzchownych i jednostronnych obserwacjach, ale istnieją także oceny bardziej wnikliwe, poparte specjalnymi badaniami naukowymi .

27.05.2013. 12:50

Kiedy chcemy mówić..

Kiedy chcemy mówić o pastoralnych wyzwaniach KL w odniesieniu do Kościoła w Polsce, należy spojrzeć na problematykę wieloaspektowo. Odpowiedź na wyzwania wobec Kościoła w Polsce, a zwłaszcza sposób ich realizacji zależały w głównej mierze od władzy kościelnej. Tak postanawia KL: „Prawo kierowania sprawami liturgii należy wyłącznie do władzy Kościoła. Przysługuje ono Stolicy Apostolskiej oraz, zgodnie z prawem, biskupowi..., także do prawnie ustanowuionych konferencji biskupów” (nr 22, por. także nr 39). W rozwoju duszpasterstwa liturgicznego kompetentnej władzy kościelnej pomagać mają krajowa i diecezjalne Komisje Liturgiczne (KL 44–46). Dlatego działania tych organów będą również przedmiotem naszej refleksji.

Na wyzwania pastoralne dla Kościoła polskiego trzeba spojrzeć również chronologicznie, gdyż inaczej kształtowały się one bezpośrednio po ogłoszeniu Konstytucji, inaczej w trakcie wprowadzania pierwszych dokumentów i ksiąg liturgicznych, a jeszcze inaczej w latach bardziej nam współczesnych. W piewszych latach posoborowych wielkim wyzwaniem pastoralnym było każdorazowe wydanie oraz wprowadzenie w życie kolejnej księgi liturgicznej. Natomiast wyzwaniem stałym, które towarzyszyło całemu 40-leciu od momentu ogłoszenia KL było i ciągle będzie potrzeba należytej formacji liturgicznej i stałej mistagogii. To aktualne dla każdego pokolenia wiernych wyzwanie formacyjno-mistagogiczne jest warunkiem sine qua non jakości życia liturgicznego całego Kościoła, nie tylko polskiego. Nawet najlepiej przeprowadzona reforma liturgiczna zawsze pozostanie światem bardziej lub mniej czytelnych znaków widzialnych, które kryją w sobie niewidzialną rzeczywistość zbawczą. Celem całej soborowej reformy była większa czytelność znaków. Trzeba zatem znaki te umiejętnie odczytywać, analogicznie jak zapisany w książce tekst. Tekst można zapisać bardzo starannie i atrakcyjnie, jednak nic to nie pomoże komuś, kto nie potrafi czytać lub nie zna zapisanego języka. Odrębnym zagadnieniem będą pytania o jakość i skuteczność formacji duchowieństwa i wiernych na poszczególnych etapach realizacji soborowej reformy i posoborowej odnowy liturgii w Polsce. Odpowiedzi na te pytania będą z pewnością różne i niepełne. Dlatego przed nami wciąż szerokie możliwości badań naukowych i w tej dziedzinie.

By osiągnąć większą przejrzystość przy w omawianiu problematyki, zakreślonej tematem referatu, posłużę się najpierw wspomnianym wyżej kryterium chronologicznym. Aby zrozumieć teraźniejszość, trzeba najpierw cofnąć się i przyjrzeć się trudnym początkom wprowadzania w Polsce Konstytucji liturgicznej.

12.05.2013. 17:11

<< Pierwsza < Poprzednia strona [1 / 5] Następna strona > Ostatnia >>