Kiedy chcemy mówić..

Kiedy chcemy mówić o pastoralnych wyzwaniach KL w odniesieniu do Kościoła w Polsce, należy spojrzeć na problematykę wieloaspektowo. Odpowiedź na wyzwania wobec Kościoła w Polsce, a zwłaszcza sposób ich realizacji zależały w głównej mierze od władzy kościelnej. Tak postanawia KL: „Prawo kierowania sprawami liturgii należy wyłącznie do władzy Kościoła. Przysługuje ono Stolicy Apostolskiej oraz, zgodnie z prawem, biskupowi..., także do prawnie ustanowuionych konferencji biskupów” (nr 22, por. także nr 39). W rozwoju duszpasterstwa liturgicznego kompetentnej władzy kościelnej pomagać mają krajowa i diecezjalne Komisje Liturgiczne (KL 44–46). Dlatego działania tych organów będą również przedmiotem naszej refleksji.

Na wyzwania pastoralne dla Kościoła polskiego trzeba spojrzeć również chronologicznie, gdyż inaczej kształtowały się one bezpośrednio po ogłoszeniu Konstytucji, inaczej w trakcie wprowadzania pierwszych dokumentów i ksiąg liturgicznych, a jeszcze inaczej w latach bardziej nam współczesnych. W piewszych latach posoborowych wielkim wyzwaniem pastoralnym było każdorazowe wydanie oraz wprowadzenie w życie kolejnej księgi liturgicznej. Natomiast wyzwaniem stałym, które towarzyszyło całemu 40-leciu od momentu ogłoszenia KL było i ciągle będzie potrzeba należytej formacji liturgicznej i stałej mistagogii. To aktualne dla każdego pokolenia wiernych wyzwanie formacyjno-mistagogiczne jest warunkiem sine qua non jakości życia liturgicznego całego Kościoła, nie tylko polskiego. Nawet najlepiej przeprowadzona reforma liturgiczna zawsze pozostanie światem bardziej lub mniej czytelnych znaków widzialnych, które kryją w sobie niewidzialną rzeczywistość zbawczą. Celem całej soborowej reformy była większa czytelność znaków. Trzeba zatem znaki te umiejętnie odczytywać, analogicznie jak zapisany w książce tekst. Tekst można zapisać bardzo starannie i atrakcyjnie, jednak nic to nie pomoże komuś, kto nie potrafi czytać lub nie zna zapisanego języka. Odrębnym zagadnieniem będą pytania o jakość i skuteczność formacji duchowieństwa i wiernych na poszczególnych etapach realizacji soborowej reformy i posoborowej odnowy liturgii w Polsce. Odpowiedzi na te pytania będą z pewnością różne i niepełne. Dlatego przed nami wciąż szerokie możliwości badań naukowych i w tej dziedzinie.

By osiągnąć większą przejrzystość przy w omawianiu problematyki, zakreślonej tematem referatu, posłużę się najpierw wspomnianym wyżej kryterium chronologicznym. Aby zrozumieć teraźniejszość, trzeba najpierw cofnąć się i przyjrzeć się trudnym początkom wprowadzania w Polsce Konstytucji liturgicznej.

12.05.2013. 17:11